Archive for تیر, ۱۳۹۲

طوفان شن

تیر ۹ام, ۱۳۹۲

 

آهنگ طوفان شن را سالها پیش در نوار کاستی که از دوستی گرفته بودم، شنیدم. در دوران دانشجویی، با کیفیتی که از نوار کاستهای آن دوران می‌توان انتظار داشت. شاید این قطعه موسیقی پس‌زمینه مناسبی برای این پست باشد. https://www.youtube.com/watch?v=GfMO0rAfT2Q

در مورد چگونگی پذیرایی اسلام توسط ایرانیان، اقوال مختلفی موجوداست. قول رایج و تبلیغ‌شده توسط حکومت فعلی، اینست که ایرانیان به دلیل ستمی که از پادشاهان دیده بودند، با جان و دل پذیرای اسلام شدند و آن را پذیرفتند. قول دیگری که شاید دکتر عبد‌الحسین زرین‌کوب را با کتاب «دو قرن سکوت» بتوان سردمدار آن داست، نظر دیگری دارد. این گروه دوم معتقد است که مسلمانان عمدتا با شمشیر و به دلیل ضعف سلسله ساسانی به دلیل جنگهای بیشمار با امپراطوری بیزانس بر ایران تسلط یافتند و ایرانیان تا سالها این تسلط را نپذیرفتند و در پی مبارزه با اعراب بر می‌آمدند.

این شرایطی است که در سایر کشورهای طی فتوحات مسلمان شده نیز وجود داشته است.  این کشورهای به صورت یکسان پذیرایی اعراب نبوده‌اند. شاید یک عامل شاخص برای سنجش میزان پذیرش اعراب، میزان جایگزینی زبان بومی با زبان عربی باشد. این طور به نظر می‌رسد که اعراب، سعیی تمام در محو فرهنگ بومی و از جمله زبان و جایگزینی آن با فرهنگ و زبان عربی داشته‌اند. در بسیاری از کشورهای مغلوب، زبان به عنوان یک شاخص مهم فرهنگ، کاملا به زبان عربی تغییر یافته است. مصر، سوریه، لبنان و فلسطین از جمله این کشورها هستند. ایرانیان ولی با هر مشقتی، شالوده زبان خود را نگه‌داشته‌اند.

اسپانیا نیز وضعیتی مشابه ایران داشته است. اسپانیا در برخی نقاط تا هفتصد سال، توسط  حکومتی اسلامی اداره می‌شد. تأثیر فرهنگ عربی و اسلامی، در جای‌جای شهرهای جنوبی اسپانیا، که آخرین پایگاه مسلمانان بوده‌اند به خوبی مشهود است. معماری عربی، اسلامی در بناهای عمده شهرهای گرانادا (قرناطه) و کوردوبا (قرطبه)  دیده می‌شود. برخی کلمات عربی در گویش محلی زبان اسپانایی این نواحی وارد شده است. هنوز هم تابلوهای اسامی شهرها را در جاده‌ها به گویش و خط عربی می‌توان دید.  با این حال، به هیچ عنوان، فرهنگ و زبان اسپانیایی با زبان و فرهنگ عربی جایگزین نشد. به محض قدرت گرفتن پادشاهان کاتولیک مجاور، حکومتهای اسلامی رانده شدند. به مسلمانان فرصت داده شد، یا به مسحیت بازگردند یا کشور را ترک کنند و با خشونت کسانی را که گمان می‌کردند در خفا مذهب خود را ادامه می‌دهند، از دم تیغ گذراندند.

بعد از هفتصد سال حکومت اسلامی در اسپانیا، تنها حدود یک ملیون مسلمان معادل ۲/۳ درصد از کل جمعیت در این کشور زندگی می‌کنند. قسمت عمده‌ای از این جمعیت نیز به دلیل مهاجرتهای اخیر است. تخمین زده می‌شود که از این تعداد ۲۰ تا ۳۰ هزار نفر کسانی هستند که به اسلام تغییر دین داده‌اند. برای مقایسه در فرانسه بدون سابقه حکومت اسلامی، حدود ۴/۷ ملیون مسلمان معادل ۷/۵ درصد جمعیت این کشور،  زندگی می‌کنند.

برگردیم به موسیقی متن. «طوفان شن» . مطمئن نیستم، ولی شروع موسیقی با تلاوتی از قرآن و متن آن، مرا به این نتیجه می‌رساند که باید ربطی به طوفان شن و  گسترش اسلام از نظر برادران ایتالیایی La Bionda وجود داشته باشد.

Posted in ادبیات, شنیدنی, مذاهب | Comments (۰)

سرندیپیتی

تیر ۳ام, ۱۳۹۲

serendipity-test-500x500

واژه «سرندیپیتی» مرا به یاد کارتون انمیشنی می‌انداز که در دوران نوجوانی من از تلوزیون پخش می‌شد. سرندیپیتی موجود عجیب جشم درشت صورتی بود که در جزیره‌ای در نا کجا آباد با سایر موجودات عجیب و غریب زندگی می‌کرد. از کارتون که بگذریم، خود کلمه سرندیپیتی داستان جالبی دارد. این کلمه در سال ۲۰۰۴ توسط یکی از سایتهای ترجمه به عنوان یکی از ده کلمه با ترجمه دشوار عنوان شده است. دیکشنری وبستر معنی آن را «پیدا کردن چیزی ارزشمند بدون جستجو برای آن»  عنوان می‌کند.

نکته جالب در ریشه این کلمه است. این کلمه از داستان ایرانی سه شاهزاده سراندیب گرفته شده است. این سه شاهزاده به صورت اتفاقی نائل به کشفهای مهمی می‌شدند. این داستان در قرن هجدهم به اروپا راه پیدا و محبوبیت پیدا می‌کند و منشا پیدایش کلمه Serendipity   در انگلیسی می‌شود. همین کلمه در آلمانی نیز به صورت  serendipität  وجود دارد.

 

پستهای مرتبط

Tags: , ,
Posted in Uncategorized | Comments (۱)